Απόσπασμα από το βιβλίο της Αθηνάς Ταρσούλη
“Η Χάλκη όσο είναι περήφανη για τον πρώτο ήρωά. της, με με ίση στοργή και περηφάνια αγκαλιάζει και το δεύτερο λεβεντογιό της, το λοχαγό Διογένη Φανουράκη. “Υστερ’ από τέσσερα χρόνια, Νοέμβριο κι αυτός το 1944, έβαψε με το τίμιο τον αίμα τα χώματα τής πατρίδας του μαχόμενος για τη λύτρωση του Γένους.
Στην αίτησή του είχε ζητήσει να τεθεί στη διάθεση του μεγάλου συμμαχικού στρατού και να χρησιμοποιηθεί σ οποιαδήποτε επικίνδυνη αποστολή, γιατί το θεωρούσε « μεγάλη ατιμία και όνειδος» αν δε λάβαινε μέρος στις πρώτες αποβάσεις, είτε με ελληνικά είτε με συμμαχικά στρατεύματα. Ύστερα από ηρωικούς αγώνες στη Σάμο, στην ‘Αλβανία, όπου τιμήθηκε με τον «Πολεμικό Σταυρό », στη Μέση ‘Ανατολή, όπου έλαβε το «Μετάλλιο και
‘Αριστείο εξαιρετικής ανδρείας », ανέλαβε υπηρεσία κατασκοπείας στα Δωδεκάνησα, όπου βομβαρδίστηκε λίγα μίλια έξω από τη Ρόδο κ’ έμεινε επτά ώρες πληγωμένος στη θάλασσα. ‘Ένα αγγλικό αντιτορπιλικό αν πήρε και τον πήγε να νοσηλευτεί στην Αίγυπτο. Μα ό Φανουράκης δέν ησύχαζε. Μισογιατρεμένος έφυγε για τα Δωδεκάνησα και πήγε στο νησί του νά εκτελέσει τή μυστική όσο κ επικίνδυνη αποστολή τον. Κάποιος όμως τον πρόδωσε στους Γερμανούς, πού ξεκίνησαν από τη Ρόδο, λόχος ολόκληρος, και ήρθαν στη Χάλκη να συλλάβουν τον Φανουράκη. ‘Επειδή δεν τον έβρισκαν έπιασαν δεκαπέντε προύχοντες τον νησιού κ’ έστησαν κατεπάνω τους το πολυβόλο να τούς « γαζώσουν », αν δέ μαρτυρούσαν το κρησφύγετο του Φανουράκη. `0 ήρωας τότε πετάχτηκε κι άνοιξε λυσσαλέο πόλεμο με το πιστόλι του και με τις λίγες χειροβομβίδες πού κρατούσε. Ο αγώνας ήταν άνισος. Βλέποντας ότι σε λίγο θα ‘πεφτε αιχμάλωτος στα νύχια τών Ούνων του Βορρά, τήν τελευταία χειροβομβίδα πού του απόμενε την έριξε στο στήθος του κ’ έγινε ολοκαύτωμα στης Λευτεριάς τον Ιερό βωμό. `Η αντρειοσύνη του τόσο θαυμάστηκε από τούς εχθρούς ώστε ό αρχηγός του λόχου έβγαλε κ’ επικήδειο λόγο πάνω από το νεκρό του Φανουράκη, πού θάφτηκε στο αγιασμένο χώμα του νησιού του. ‘Ο Πατριάρχης τής `Ιερουσαλήμ κι όλης τής Παλαιστίνης Τιμόθεος έτίμησε το νεκρά ήρωα με «Δίπλωμα εις επιβράβευσίν των υπερ Πίστεως και Πατρίδας έκτακτων υπηρεσιών αυτού » και ή Πατρίδα με τον βαθμό τού ταγματάρχη και το «Μετάλλιον Εξαιρέτων πράξεων ». `Η σύγχρονη λαϊκή μούσα του νησιού αφιέρωσέ πολλούς στίχους στα δυο πρωτοπαλίκαρά της :
Είμαι ή Χάλκη ‘γώ ή μικρή r’ ή πολυξακουσμένη, που γέννησα τούς ήρωες, Διάκο και Διογένη.
‘Εγώ είμαι πού σταμάτησα τόν άσποντον έχτρό μου κ’ έτρεξα πρώτη στή φωτιά μέ τόν ‘Αλέξαντρό μου, πού έδειξε στούς ‘Ιταλούς πώς πέφτουν οί δικοί μας, όχι μέ όλμούς καί μέ τάνκς άλλά μέ τήν ψυχή μας.
Διογένη Φανουράκη, μέγας ήρωας κ’ έσύ,
έπεσες σαν τό λιοντάρι μές στής Χάλκης τό νησί. Γερμανοί ήτανε τρακόσοι, μά δέν τούς φοβήθηκες, μοναχός μέ τό πιστόλι τούς εναντιώθηκες
‘Η Χάλκη έδωσε κι άλλα λεβεντόπαιδά της Ιερή θυσία στον τελευταίο πόλεμο: τον αεροπόρο Βάσο Κατσαφάνο, γραμμένον στο τάγμα του θανάτου —καναδική υπηρεσία —πού ‘πεσε το 1945 στη Ρήνο υστερ’ από φοβερή αερομαχία με τούς Γερμανούς• τον Παντελή Χατζή Βελη, στις μάχες του Ρίμινι• τό Βάσο Πιπίνο, χαμένον από καιρό• το Νικήτα Κλαδάκη, πού εξαφανίστηκε στη Γερμανία.
Τιμή και δόξα στους ήρωες τής Χάλκης, όπως και σ’ όλους τούς Δωδεκανήσιούς, πού κράτησαν ψηλά με την αυτοθυσία τους το λάβαρο τής Νίκης και τής Λευτεριάς, τη σημαία τής ‘Ελληνικής Περηφάνιας και του ‘Ηρωισμού.»